Hoest

Een groot deel van alle behandelingen in de kalverenstal betreft luchtwegproblemen.

Pakken we de BRD-scorekaart erbij (handvat om te kijken of een dier wel of niet behandeld moet worden), dan zien we de hoest ook terug. Een kalf krijgt 1 punt als je door palpatie (licht knijpen).  De luchtpijp hoest op kan wekken. Dit is een aanwijzing voor een beginnende ontsteking. Als een kalf spontaan hoest krijgt hij 2 punten en bij herhaaldelijk spontaan hoesten krijgt hij zelfs 3 punten mee.

Als we dan weten dat het omslagpunt van wel of niet moeten behandelen op 4-5 punten zit, weten we dat hoest serieus genomen moet worden.

Hoe werkt het;

In eerdere nieuwsbrieven hebben we uitgelegd dat in de voorste luchtwegen trilhaarepitheel zit.

-Daarnaast zitten er cellen die slijm produceren.

-De haartjes vegen als een soort borstel alle rommel richting de uitgang (keel).

-De slijmproductie zal toenemen als er irritatie van de luchtwegen plaats vindt.

Hoestreflex;

Als er prikkeling in de keel plaatsvindt, dan wordt dit doorgegeven aan de hersenen. De hersenen zenden weer prikkels naar de longen en die worden aangezet tot hoesten.

Hoest is een diepe inademing waarna de lucht in 1 keer wordt uitgestoten. Doordat het strotklepje in eerste instantie dicht gehouden wordt en plots ontspant, komt de lucht er in de vorm van hoest uit. Deze snelle luchtbeweging zorgt voor afvoer van de irriterende stof.

Oorzaak van hoest is velerlei;

-In de loop van de dag komen er allerlei kleine stofjes via de ademhaling naar binnen, het trilhaar in de longen zorgt voor een continu schoonmaakproces. Het verzamelde vuil zal tot een eenmalige kuch kunnen leiden.

-Het binnendringen van een vreemd voorwerp (bv vlieg) leidt tot veelvuldige hoest, maar deze is van korte duur.

-Bij meer frequentere hoest is er aanwijzing voor problemen (vaak in ochtend meer hoest als kalveren in beweging komen).

Nu kunnen we onderscheid maken tussen droge en natte hoest.

Droge hoest ontstaat door irritatie, waarbij er (nog) niet meer slijm geproduceerd wordt.

De irritatie kan ontstaan door chemische stoffen zoals ammoniak (beschadiging van het trilhaarepitheel), maar ook door mechanische irritatie Hierbij kunnen we denken aan virale infecties, maar bijvoorbeeld ook aan stof.

Dit is natuurlijke afweer; als het systeem goed functioneert en er niet steeds nieuwe prikkels zijn, worden de deeltjes, of irriterende stoffen, uitgehoest en geven zo geen verdere problemen.

Als de natuurlijke afweer faalt, zien we de hoest vaak over gaan in natte hoest.

Door continue prikkeling van de wand van de luchtwegen worden de slijmbekercellen aangezet tot het maken van een extra beschermlaag, deze wordt via de trilharen naar buiten gewerkt.

De kleur van het slijm dat wordt opgehoest kan iets zeggen over wat er gaande is. Is het slijm helder, verwachten we eerder een virale infectie. Wordt het slijm wit, zitten er doorgaans bacteriën bij. Als het slijm groen kleurt hebben we vaak te maken met serieuze bacteriën die weefselverval creëren.

Zo zie je dus dat bij hoestende kalveren oplettendheid vereist is.

Is de ventilatie op orde, de lucht schoon, zijn er verdere aanwijzingen voor infectie?

Als er meer aanwijzingen zijn dat de dieren ziek zijn (neusuitvloeiing, sloomheid, koorts of versnelde ademhaling) zal er vaak met antibiotica behandeld moeten worden.

Indien er wel hoest is, maar de koppel oogt verder vlot, kunnen we het hoesten voor de kalveren vergemakkelijken.

Er zijn meerdere middelen op de markt die het slijm veranderen, waardoor het dunner wordt, of de luchtwegen meer slijm van dunnere samenstelling gaan maken. Effect hiervan is dat de kalveren het slijm en de daarin zittende irriterende kiemen makkelijker kwijt kunnen. Ze schonen op natuurlijke wijze hun longen weer op.

Mocht er onverhoopt toch antibiotica nodig zijn, dan is een fijne bijwerking van 1 van deze slijmoplossers een betere doorbloeding van de long, waardoor een hogere concentratie antibiotica in de ontstoken long terecht komt.