Het Belang van Vachthygiëne bij Vleeskalveren

Vachthygiëne betekent meer dan een kalf dat er mooi uitziet – het gaat om de vermindering van ziekteverwekkers en mestmateriaal op de vacht, wat essentieel is voor een hygiënische slacht en veilig stukje vlees.

Waarom is vachthygiëne belangrijk?

Wanneer vleeskalveren niet schoon worden aangeboden bij de slachterij, verhoogt dit het risico dat mest en daarmee bacteriën tijdens het slachtproces op het karkas terechtkomen. Dit kan de voedselveiligheid negatief beïnvloeden en leidt tot extra snij- en schoonmaakverlies. Dit risico bestaat niet alleen bij de bevuilde kalveren, maar een bevuild kalf verhoogt ook de kans op besmetting van andere kalveren die tegelijkertijd geslacht worden.

Factoren die vachthygiëne beïnvloeden

Wetenschappelijk onderzoek bij runderen laat zien dat de mate van bevuiling van de vacht samenhangt met omgevingsfactoren en managementpraktijken op het kalverbedrijf. Een vieze vloer, hoge luchtvochtigheid, vieze drinkplaatsen en onvoldoende droging verhogen de kans op vuile dieren. Ook onevenwichtige rantsoenen die kunnen leiden tot dunne mest  verhogen de kans op vervuiling van de vacht.

Belangrijke factoren:

• Huisvesting en bedding: Schone, droge roosters verminderen mestaanhechting; adequate ventilatie verlaagt luchtvochtigheid. Hierbij zien we dat rubber vloeren doorgaans moeilijker droog te houden zijn dan houten roosters.
• Voedingsmanagement: Evenwichtige rantsoenen met voldoende structuur helpen de consistentie van mest te verbeteren.
• Sekse: Vaarzen vervuilen sneller, dit vraagt aparte aandacht.
• Jaargetijde: Winter- en natte periodes veroorzaken meer vuile dieren.

Wat kun je als kalverhouder zelf doen?

1. Huisvesting optimaliseren
   • Zorg voor droge, schone roosters. Controleer regelmatig of de spleten tussen de roosters open zijn, streef naar 3cm breedte tussen de roosterbalkjes. Afgeschuinde roosterbalkjes helpen de afvoer van mest en urine.
   • Zorg voor voldoende spleetbreedte tussen de muur en het rooster, als het roosterwerk strak tegen de muur ligt ontstaat er ophoping van mest die vervuiling van de kalveren kan veroorzaken.
   • Voorkom waterlekkage rond drinkplaatsen.
   • Houd luchtvochtigheid en ventilatie onder controle, zeker in natte seizoenen.
   • In geval de hokken vlak voor afleveren ondanks andere maatregelen nat blijven, valt te overwegen om op natte plekken kalk te strooien
2. Dagelijkse routines verbeteren
   • Voer dagelijkse hygiënechecks uit en plan schoonmaakmomenten proactief.
   • Scheer de rug van de kalveren rondom 16 weken leeftijd om te zorgen dat ze hun warmte beter kwijt kunnen en niet bezweet raken.
   • Behandel de kalveren routinematig tegen luizen zodat de kalveren zich niet gaan schuren of likken ten gevolge van jeuk.
   • Overweeg tijdig vóór levering te scheren (buik, flank, hakken) als aanvullende maatregel wanneer dieren vies blijven.
3. Voer en gezondheid monitoren
   • Bij bevuiling van de hokken en vacht, verhoog tijdig het aandeel stro en/of snijmaïs om de mestconsistentie te verbeteren. Hou tegelijkertijd wel extra aandacht voor de roosterspleten (zie eerder).
   • Voorkom schuimvorming op de mest in de put door het rantsoen te optimaliseren en te voorkomen dat voerresten in de mestput terecht komen. Indien er desondanks schuim ontstaat, kan dit met vet of olie bestreden worden. Gebruik alleen vetten of oliën die veilig zijn voor het milieu. Werkt dit niet, dan dient de mestput volledig geleegd te worden.

Belangrijkste conclusies & adviezen

• Vachthygiëne draagt direct bij aan voedselveiligheid en vermindert risico op microbiële contaminatie tijdens slachten.
• Beheers de belangrijkste risicofactoren via huisvesting, voerbeheer en dagelijkse routines.
• Actieve maatregelen zoals tijdige scheren en zorgvuldige aflevering verbeteren de kans op een goede score binnen SKV-certificering.

Heeft u vragen of hulp nodig bij het opstellen van een verbeterplan vachthygiëne? Neem gerust contact met ons op.